11 lutego w Amsterdami ogłoszono wyniki tegorocznej edycji Word Press Photo - największego konkursu fotografii prasowej. Za zdjęcie roku 2010 wybrano fotografię wykonaną przez Jodie Bieber, przedstawiające Bibi Aishe - Afgankę, której w ramach kary za nieposłuszeństwo mąż obciął nos i uszy. Z

 Zdjęcie nawiązuje swoim motywem do sławnej fotografii Steve McCurry - "Afgańska Dziewczyna", który w 1984 w obozie dla uchodźców Nasir Bagh w Pakistanie, sfotografował nieznaną wówczas z imienia i nazwiska Afgańską dziewczynę.

 Zdjęcie przestraszonej nastolatki na długie lata stało się symbolem radziecko-afgańskiego konfliktu.

Jej niesamowite zielone oczy stały się znakiem rozpoznawczym National Geographic, a przepiękna twarz stała się jednym z najczęściej publikowanych zdjęć. Zdjęcie było również wykorzystywane przez Amnesty International.

Po 18 latach National Geographic, przeprowadziło specjalną ekspedycję by spróbować zidentyfikować i odnaleźć kobietę. Okazało się, że "Afganka" pochodzi z plemienia Pasztunów,  na imię ma Sharbata Gula . Historia Sharbaty opisana przez NG tutaj.

Fotografia nagrodzona przez jury WPP przedstawia młodą kobietę bez nosa i uszu.  Bibi Aisha została wydana za mąż w wieku 12 lat. Była ofiarą przemocy domowej. W dniu, w którym nie mogła już znieść poniżania i bicia - uciekła z domu. Niestety została schwytana, a maż postanowił wykonać kare: obciął jej nos i uszy, a następnie porzucił w górach. Dzięki interwencji Amerykańskich żołnierzy, którzy znaleźli dziewczynę i przetransportowali ją do Stanów, tamtejsi chirurdzy dokonali rekonstrukcji twarzy dziewczyny.

Bibi jest tylko jedną z wielu tysięcy kobiet, które w Afganistanie są bite, krzywdzone i okaleczane.

Fakt, że w tak prestiżowym konkursie zwyciężyło właśnie to zdjęcie jest niezwykle ważny. Pokazuje ono bowiem, że są miejsca na ziemi, gdzie brutalność wobec kobiet, okaleczenia są na porządku dziennym.

Zdjęcie porusza równocześnie dwie ważne sprawy: sytuację w Afganistanie, oraz sytuację kobiet w ogóle.

To ważne, że właśnie to konkretne zdjęcie wygrało, bo zamiast pokazywać męski świat wojny - jak zwykły to czynić zwycięskie zdjęcia WPP poprzednich edycji, pokazuje kobietę. Zdjęcie nie epatuje tragedią, jest oszczędne. A jednak jego wymowa jest silniejsza niż zdjęcia rozrywanych na ulicy pocisków i strzelających mężczyzn. Pokazuje tą samą męską agresję - pośrednio. Poprzez kobietę, której wyrządzono krzywdę.

A tutaj link do strony World Press Photo - zbioru naprawdę ciekawych fotografii prasowych:

http://www.worldpressphoto.org/

Kim jest Pierwsza Dama? 'Jest to nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce  przywódcy państwa' . Kiedyś była to królowa, jednak w czasach gdy monarchia przestała być dominującą formą sprawowania polityki państwowej, Pierwsza Dama to małżonka polityka najbardziej znaczącego w danym kraju. Ciekawym przypadkiem jest Wielka Brytania, która posiadając królową - było nie było 'pierwszą' kobietę w państwie, określa tym mianem małżonkę premiera. (Swoją drogą w wypadku królowej angielskiej nikomu nie przychodzi do głowy nazywanie Księcia Filipa 'Pierwszym Mężem'...).

Podobno określenie to padło po raz pierwszy w 1849 roku w Ameryce: Zachary Taylor, dwunasty prezydent USA użył go w odniesieniu do Dolley Madison, wdowy po prezydencie Madisonie (kto nie wierzy niech sam przeczyta: http://www.independent.co.uk ).

Rolą Pierwszej Damy jest, jak mawiała Jackie Kennedy (między nami mówiąc, jedna z najpopularniejszych Pierwszych Dam) 'Opiekowanie się prezydentem, by mógł on jak najlepiej służyć ludziom'. To były lata 60-te. Laura Bush z kolei robiła 'to, co chciała' (widać tu wyraźną emancypację kobiet ;)).

Dzisiaj Pierwsze Damy prowadzą kampanie, uprawiają działalność polityczną i społeczną, zakładają własne fundacje, a nawet nagrywają płyty z muzyką pop.  No i niewątpliwie wywierają ogromny wpływ na to, jak postrzegani są ich mężowie.

Realnej władzy politycznej wprawdzie przeważnie nie miały i nie mają, chociaż zdarzały się wyjątki, jak Edith Wilson, druga żona Woodrow Wilsona, która po wylewie męża przejęła Biały Dom. Później pisała: "Studiowałam każdy dokument przychodzący od różnych sekretarzy i senatorów, po czym starałam się ująć w przystępnej formie to, co mimo wszystko musiało dotrzeć do prezydenta. Sama nie podjęłam żadnej decyzji dotyczącej spraw publicznych. Decydowałam tylko o tym, co jest ważne, a co nie".

Za pierwszą Polską "Pierwszą Damą" można uznać Marię Juszkiewicz - pierwszą żonę Józefa Piłsudskiego.   (Na marginesie warto dodać plotki o jej rzekomym romansie z Romanem Dmowskim, który miał walczyć o jej względy i przegrać z Józefem Piłsudskim, co miało być powodem panującej między nimi wrogości). Gdy zmarła, w 1921 roku, zwolnione miejsce u boku Naczelnika Państwa zajęła szybciutko Aleksandra Szczerbińska - wieloletnie kochanka Piłsudskiego i matka jego córek.

Kolejne Pierwsze damy okresu międzywojennego to: Maria Wojciechowska, Michalina Mościcka i Maria Mościcka.

Po drugiej wojnie światowej Pierwsze Damy, z racji panującej ideologii, dla której samo pojęcie "damy" miało negatywne konotacje, znalazły się na bardzo dalekim planie. Partnerka Bolesława Bieruta - Janina Górzyńska, nie doczekała się nawet własnego hasła w Wikipedii. Podobnie Stanisława Zawadzka i Rozalia Ochab. Dopiero Krystyna Tempska - partnerka Cyrankiewicza, znana lekarka, kardiolożka jest postacią bardziej widoczną, może z racji własnego wykształcenia i pełnionych funkcji. Barbara Jaruzelska, w chwili poznania swojego przyszłego męża była artystką wojskowego zespołu pieśni i tańca.

Zmiana ustroju politycznego w Polsce pociągnęła za sobą także zmianę wizerunku głowy państwa - wybieranego przez naród w wolnych wyborach Prezydenta. Tym samym postać Pierwszej Damy również stała się bardziej publiczną. Być może było to ciężkim doświadczeniem dla Danuty Wałęsy, która bądź co bądź stała się pierwszą "Pierwszą Damą" Wolnej Polski. Jej droga ze spółdzielczego mieszkania na Zaspie do pałacu prezydenckiego była szeroko komentowana i oceniana w mediach.

O wiele bardziej "medialną" i przygotowaną do swojej roli okazała się Jolanta Kwaśniewska: budząc podziw i szacunek podczas dziesięcioletniej kadencji Aleksandra Kwaśniewskiego, stała się pewnym medialnym wzorem "Pierwszej Damy". Własny program w tv niewątpliwie status gwiazdy ugruntował.

Pierwsza Dama, Maria Kaczyńska, nie pełniła funkcji politycznych ani urzędniczych, jednak odważnie wyrażała swoje poglądy i stawała po stronie kobiet. Jak piszą popularne portale: "Zachwycały się nią inne Pierwsze Damy", była skromna, znała języki i potrafiła stworzyć wokół siebie wyjątkową atmosferę. Udzielała się charytatywnie i wspierała wiele organizacji, swoim wizerunkiem oraz otwartym wyrażaniem poparcia. No i jak pokazują publikowane ostatnio masowo zdjęcia - była ciepłą, delikatną kobietą, kochającą swojego męża Prezydenta i wspierającą go na każdym kroku…

POKÓJ JEJ DUSZY.